Ανάστροφη Ολική Αρθροπλαστική Ώμου

ΑΝΑΣΤΡΟΦΗ ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΩΜΟΥ

(REVERSE TOTAL SHOULDER ARTHROPLASTY)

Ο ώμος είναι από τις λίγες αρθρώσεις του ανθρωπίνου σώματος που έχει πολυαξονική κίνηση, κίνηση δηλαδή σε πολλά επίπεδα και με μεγάλο βαθμό ελευθερίας (τη μεγαλύτερη στο ανθρώπινο σώμα). Στην ουσία δεν πρόκειται για μια μεμονωμένη άρθρωση, αλλά για διάρθρωση (με τον όρο «διάρθρωση» στην ανατομική εννοούμε μια περιοχή του σώματος , όπου συμμετέχουν περισσότερες από μία αρθρώσεις. Αποτελείται από τρία οστά: το βραχιόνιο, την ωμοπλάτη και την κλείδα. Η κίνηση επιτυγχάνεται από τη δράση πολλών μυών που συνεργάζονται αρμονικά μεταξύ τους για την επίτευξη αυτού του θαυμάσιου αποτελέσματος της πλαστικότητας, της ελευθερίας και της δύναμης. Οι κυριότεροι μύες που λειτουργούν στη περιοχή είναι ο δελτοειδής και οι στροφείς του ώμου. Ο δελτοειδής είναι αυτός που διακρίνεται κάτω από το δέρμα, είναι ένας μεγάλος μυς και το σχήμα του που διαγράφει μια στρογγυλότητα τον κάνει να είναι ίσως ο πιο όμορφος μυς του ανθρώπου. Η λειτουργία του είναι σηκώνει το Άνω Άκρο από τις 0 έως τις 30-40 μοίρες, μετά γίνεται ανενεργής και αναλαμβάνει ξανά έργο μετά τις 70 μοίρες. Στο ενδιάμεσο εύρος κίνησης το έργο επιτελείται από τους στροφείς του ώμου που είναι 4: ο υποπλάτιος, ο υπερακάνθιος, ο υπακάνθιος και ο ελλάσων στογγύλος. Οι στροφείς, επίσης, είναι υπεύθυνοι για τις στροφές του ώμου (έσω και έξω), ενέργεια που δεν δύναται να εκτελέσει ο δελτοειδής. Έχουμε να κάνουμε, δηλαδή, με ένα σύνολο πέντε κυρίως μυών, που αλληλοσυμπληρώνει ο ένας τον άλλον για τη σωστή κίνηση του ώμου. Στους μύες αυτούς προστίθενται και οι μύες της ωμοπλάτης με τον δικό τους ρόλο στη συνολική διαδικασία. Η ιδιαιτερότητα των στροφέων του ώμου είναι ότι καταφύονται στη κεφαλή του βραχιονίου μέσω μικρού σχετικά τένοντα. Το αποτέλεσμα είναι ότι υπόκεινται συχνά σε τραυματισμούς και σε πρόωρη φθορά. Παραμελημένες περιπτώσεις ρήξεων των στροφέων οδηγεί σε διαταραχή της σχέσεως των οστών και σε εμφάνισή ειδικής αρθρίτιδας του ώμου με καταστροφή αυτού, που λέγεται «αρθροπάθεια των στροφέων» (cuff arthropathy).
Η θεραπεία των εκφυλιστικών αρθρίτιδων γενικά είναι η αντικατάσταση της άρθρωσης με τεχνική πρόθεση. Για να είναι όμως λειτουργικά χρήσιμη μια πρόθεση απαιτεί την ακεραιότητα του μυϊκού συστήματος που θα την κινήσει. Οι ολικές αρθροπλαστικές του ώμου πρωτοπαρουσιάστηκαν τις δεκαετίες του ΄60 και ΄70, με καλά αποτελέσματα, απαιτούν όμως την άριστη κατάσταση του δελτοειδούς και των στροφέων. Έτσι στις περιπτώσεις με ανεπάρκεια των στροφέων αδυνατούν να προσφέρουν μια λειτουργική κίνηση. Το 1985 ο Γάλλος Ορθοπαιδικός Paul Grammont έκανε την επανάσταση στη χειρουργική του ώμου με αυτά τα προβλήματα. Σχεδίασε μια ειδική πρόθεση όπου μετέφερε το κέντρο περιστροφής της άρθρωσης προς τα έσω και κάτω, δίδοντας μηχανικό πλεονέκτημα στο δελτοειδή μυ, αδιαφορώντας για τη λειτουργία των στροφέων και την ονόμασε REVERSE TOTAL SHOULDER ARTHROPLASTY (Ανάστροφη Ολική Αρθροπλαστική του Ώμου). Τα πρώτα αποτελέσματα υπήρξαν απόλυτα ενθαρρυντικά, αλλά αντιμετωπίσθηκαν με καχυποψία από την Ορθοπαιδική κοινότητα. Δέκα χρόνια μετά η μέθοδος είχε γίνει ευρέως αποδεκτή και πήρε έγκριση από τον Αμερικανικό Οργανισμό Φαρμάκου (FDA) το 2004.
Το λειτουργικό αποτέλεσμα της Ανάστροφης Ολικής Αρθροπλαστικής είναι πολύ καλό. Προσφέρει επαρκή κίνηση με σχετικά μικρό χρόνο αποθεραπείας. Παρουσίαζε, όμως, τα πρώτα χρόνια ένα σχετικά υψηλό ποσοστό επιπλοκών που έφτανε το 15%-20% και είχε μικρότερο χρόνο επιβίωσης σε σχέση με την κλασική αρθροπλαστική. Σήμερα οι προθέσεις και οι τεχνικές εφαρμογής έχουν βελτιωθεί σε τέτοιο βαθμό που τα αποτελέσματα είναι εφάμιλλα, αν όχι καλύτερα από απλή αρθροπλαστική. Εφαρμόζονται, επίσης, σε κατάγματα της κεφαλής του βραχιονίου που η οστεοσύνθεση δεν είναι δυνατή και το ποσοστό νέκρωσης μεγάλο.
Γενικά, υπάρχει η παραδοχή από την Επιστημονική κοινότητα, ότι η Ανάστροφη Ολική Αρθροπλαστική του Ώμου είναι καλύτερα να εφαρμόζεται σε άτομα μεγαλύτερα των 65 ετών. Στις περιπτώσεις, όμως, που δεν υπάρχει άλλη αξιόπιστη επιλογή, δεν έχει περιορισμό ηλικίας.

 

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Ν ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ
Share on facebook
Facebook
Share on google
Google+
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on pinterest
Pinterest