Η ωλένια νευρίτιδα στον αγκώνα είναι συνηθισμένη παθολογία και οφείλεται στη πίεση του ωλενίου νεύρου στην ωλένια αύλακα στη πίσω μεριά του αγκώνα. Τα συμπτώματα είναι μούδιασμα στο μικρό και στο παράμεσο δάκτυλο και σταδιακά εγκαθίσταται και αδυναμία στο χέρι. Η θεραπεία κατά κανόνα είναι χειρουργική και συνίσταται στην αποσυμπίεση του ωλενίου νεύρου. Η ανεπαρκής αποσυμπίεση θα οδηγήσει σε επιδείνωση της συμπτωματολογίας και θα απαιτηθεί δεύτερη, πιο εξειδικευμένη επέμβαση.

Ωλένια Νευρίτιδα

Ωλένια Νευρίτιδα

ΩΛΕΝΙΑ ΝΕΥΡΙΤΙΔΑ (ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΙΕΣΗΣ ΤΟΥ ΩΛΕΝΙΟΥ ΝΕΥΡΟΥ ΣΤΟΝ ΑΓΚΩΝΑ)

(CUBITAL TUNNEL SYNDROME)

 

Η ωλένια νευρίτιδα ή σύνδρομο πίεσης του Ωλενίου νεύρου στον αγκώνα είναι η παθολογία εκείνη κατά την οποία πιέζεται το Ωλένιο Νεύρο στη περιοχή του αγκώνα. Το Ωλένιο νεύρο σχηματίζεται στην Αυχενική μοίρα της Σπονδυλικής Στήλης, κυρίως από την 8η αυχενική ρίζα, αποτελώντας τμήμα της κατάληξης του βραχιονίου πλέγματος. Πορεύεται κατά μήκος της έσω επιφανείας του βραχίονος και της παλαμιαίας επιφανείας του αντιβραχίου καταλήγοντας στα δάκτυλα. Το ωλένιο νεύρο κατά την πορεία του στον αγκώνα διέρχεται από την αύλακα του ωλενίου νεύρου στην έσω πλευρά του. Η συγκράτηση του νεύρου μέσα στην αύλακα επιτυγχάνεται με την ύπαρξη περιτονίας που σχηματίζει ανένδοτο σωλήνα και το συγκρατεί στη θέση του. Η λειτουργία του νεύρου είναι να νευρώνει τον ωλένιο καμπτήρα του καρπού και την ωλένια μοίρα του εν τω βάθει καμπτήρα των δακτύλων στο αντιβράχιο, αλλά η περισσότερο σημαντική νεύρωση του είναι σε ομάδες μυών στο χέρι που έχουν σαν λειτουργία την λεπτή κίνηση των δακτύλων και τη συλληπτικότητα τους. Ταυτόχρονα προσφέρει αισθητικότητα στο μικρό δάκτυλο και το ήμισυ του παράμεσου δακτύλου.

Η ωλένια νευρίτιδα εμφανίζεται κατόπιν πιέσεως ή τραυματισμού του νεύρου στην περιοχή του αγκώνα, ειδικά σε άτομα που ασκούν χειρωνακτικής φύσεως εργασία. Επίσης εμφανίζεται συχνά σε υπάλληλους γραφείου που έχουν τη κακή συνήθεια να στηρίζουν για πολύ ώρα τους αγκώνες τους στη σκληρή επιφάνεια της θέσης εργασίας.

Οι προδιαθεσικοί παράγοντες και η αιτιολογία εμφάνισης της νόσου είναι:

* κάταγμα ή εξάρθρημα του αγκώνα, που έχει σαν αποτέλεσμα τη διαταραχή της σχέσης των οστών και της ωλενίου αύλακος
* χρόνια υπερχρησιμοποίηση των χεριών με τον αγκώνα ευρισκόμενο σε κάμψη
* άμεση  ή χρόνια πίεση που οδηγούν σε σχηματισμό ουλώδους ιστού γύρω από το νεύρο
* υπερξάρθημα του νεύρου από το σωλήνα, αποτέλεσμα τραυματισμού της περιτονίας ή ανατομικής ανωμαλίας της περιοχής
* εκφυλιστικές αλλοιώσεις της άρθρωσης
* όγκοι όπως είναι το γάγγλιο, ή η ανώμαλος έκφυση μυών που οδηγούν στη μείωση του χώρου του ωλενίου σωλήνα

 

ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ – ΔΙΑΓΝΩΣΗ

Η πίεση του ωλενίου νεύρου στον αγκώνα συνήθως εμφανίζεται με αιμωδίες στην κατανομή αισθητικότητας του νεύρου που επιβαρύνονται με τη δοκιμασία κάμψεως του αγκώνα. Άμεση πλήξη του ωλενίου νεύρου στην αύλακα του στον αγκώνα, προκαλεί χαρακτηριστικό αίσθημα (Tinel’s Sign) που οι ασθενείς το περιγράφουν “σαν να περνάει ρεύμα”. Η μείωση της πλάγιας σύλληψης (lateral pinch), είναι η πρώτη εκδήλωση επηρεασμού της δύναμης του χεριού. Μια απλή καθημερινή δραστηριότητα που παρουσιάζεται με αυτή την αδυναμία είναι η δυσκολία χρήσης ενός κλειδιού για το άνοιγμα της πόρτας. Η εξέταση της μυικής ισχύος περιλαμβάνει ειδικές δοκιμασίες εξέτασης της μυικής ισχύος, όπως είναι η προσαγωγή του αντίχειρα (Froment’s Sign), η απαγωγή και η προσαγωγή του δείκτου και των δακτύλων, η δυνατότητα επαλληλίας των δακτύλων  κ.λ.π. Η απλή πίεση του νεύρου, συνήθως, δεν παρουσιάζει πόνο. Αντίθετα, η έντονη πίεση και η ύπαρξη συμφύσεων γύρω από το νεύρο είναι δυνατόν να εμφανίσει πόνο τόσο στην ηρεμία, όσο και στη κίνηση του αγκώνα (καθηλωτική νευρίτιδα). Η εικόνα αυτή, κλινικά, είναι παρόμοια με την έσω επικονδυλίτιδα που έχει άλλη αιτιολογία και χρήζει διαφορετικής θεραπείας. Σοβαρές πιέσεις οδηγούν σε πλήρη βλάβη των νευρούμενων από το ωλένιο νεύρο μυών, με αποτέλεσμα ένα χέρι αδύνατο, με χαρακτηριστική ατροφία κυρίως της πρώτης μεσοδακτυλικής πτυχής, απώλεια της αίσθησης στο μικρό και παράμεσο δάκτυλο και σοβαρή λειτουργική δυσχρηστία. Χαρακτηριστική είναι η παραμόρφωση τύπου γαμψοδακτυλίας του μικρού και του παράμεσου δακτύλου που παρουσιάζεται, με υπερέκταση της α΄ φάλλαγγος και αδυναμία εκτάσεως των υπόλοιπων φαλάγγων (claw hand deformity).

Άλλες καταστάσεις με παρόμοια κλινική εικόνα, είναι η αυχενική ριζίτιδα, οφειλόμενη σε κήλη μεσοσπονδυλίου δίσκου ή αυχενική εκφυλιστική αρθροπάθεια, η πίεση ή τραυματισμός του ωλενίου νεύρου στο βραχιόνιο πλέγμα, η πίεση του ωλενίου στον καρπό, στο κανάλι του Gyon και το σύνδρομο θωρακικής εξόδου. Στο σύνδρομο Θωρακικής Εξόδου συνήθως πιέζονται η Α8 και η Θ1  ρίζα και έχει παρόμοια κλινική εικόνα με την ωλένια νευρίτιδα με αποτέλεσμα συχνά να συγχέονται αυτές οι δύο διαφορετικές κλινικές οντότητες.

H διαφορική διάγνωση των παθολογικών αιτιών είναι εφικτή με τη σωστή κλινική εξέταση και το ειδικό εργαστηριακό έλεγχο (ηλεκτρομυογράφημα, ακτινολογικός έλεγχος, αγγειογραφία κ.λ.π.)

 

ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Στα πρώιμα στάδια του συνδρόμου της ωλένιας νευρίτιδας στον αγκώνα, τα συμπτώματα είναι δυνατόν να υποχωρήσουν με την κατάλληλη συντηρητική αγωγή. Ο περιορισμός της δραστηριότητας του ατόμου και ειδικά η αποφυγή των κινήσεων κάμψεως του αγκώνα είναι επιβεβλημένη. Νυκτερινοί νάρθηκες εκτάσεως είναι χρήσιμοι και πρέπει να χρησιμοποιούνται. Κατάλληλη επίδεση του αγκώνα κατά τη διάρκεια της ημέρας εμποδίζει την άμεση πλήξη του νεύρου. Μη στερεοειδής αντιφλεγμονώδης αγωγή, συμπληρώνει την συντηρητική αγωγή, με αμφισβητούμενη όμως αποτελεσματικότητα.

Στις περιπτώσεις που η πίεση του ωλενίου νεύρου είναι σοβαρή, ή όταν η συντηρητική αγωγή δεν αποδίδει την αναμενόμενη βελτίωση της συμπτωματολογίας, πρέπει να ακολουθείται χειρουργική θεραπεία. Ο στόχος της επεμβάσεως είναι η αποσυμπίεση του ωλενίου νεύρου στον ωλένιο σωλήνα και η εξάλειψη των παραγόντων που οδήγησαν στην πίεση. Έχουν περιγραφεί αρκετά είδη επεμβάσεων και οι προτεινόμενες σήμερα είναι:

  1. Απλή αποσυμπίεση
  2. Επικονδυλεκτομή
  3. Πρόσθια υποδόρια μεταφορά
  4. Ενδομυϊκή πρόσθια μεταφορά
  5. Ενδοσκοπική αποσυμπίεση

Η απλούστερη επέμβαση είναι η απλή αποσυμπίεση με διατομή της περιτονίας και απελευθέρωση του νεύρου μέσα στον σωλήνα. Η αφαίρεση του έσω επικονδύλου που σχηματίζει το τοίχωμα του σωλήνα, (επικονδυκτομή), είναι περισσότερο αποτελεσματική επέμβαση καθώς αυξάνει τον χώρο του νεύρου, βελτιώνει τη δυνατότητα κίνησης του, εμποδίζει την επανεμφάνιση της πιέσεως και είναι ίσως η πλέον κατάλληλη μέθοδος αντιμετώπισης της συνήθους μορφής ωλένιας νευρίτιδας. Η μεταφορά του ωλενίου νεύρου έμπροσθεν της αρθρώσεως είναι περισσότερο τραυματική επέμβαση είτε γίνει απλή υποδόρια μεταφορά, είτε συνδυαστεί με ενταφιασμό του ωλενίου νεύρου στη μυική μάζα του ωλενίου καμπτήρα του καρπού και σύμφωνα με πολλούς Χειρουργούς του Χεριού πρέπει να μην αποτελεί τη πρώτη μας επιλογή. Τέλος η αρθροσκοπική αποσυμπίεση που εφαρμόζεται τα τελευταία χρόνια είναι μεν ατραυματική τεχνική, αλλά έχει σχετικά υψηλό ποσοστό επιπλοκών και πρέπει να αποφεύγεται από μη πολύ έμπειρους χειρουργούς. Η τελική επιλογή του είδους της επέμβασης για τη θεραπεία της ωλένιας νευρίτιδας αποφασίζεται από το χειρουργό σύμφωνα με τις τοπικές συνθήκες που καθορίζονται από το βαθμό της πίεσης και τις ανατομικές ιδιαιτερότητες.

Μετεγχειρητικά, εφαρμόζεται μερική ακινητοποίηση του αγκώνα για διάστημα 3 εβδομάδων. Φυσικοθεραπευτική αγωγή υποβοηθεί την επάνοδο της κινητικότητας της αρθρώσεως του αγκώνος όταν αυτή έχει διαταραχθεί και την αποκατάσταση της μυικής ισχύος των μυών του αντιβραχίου και του χεριού. Η πλήρης ανάκαμψη της λειτουργίας του άνω άκρου επανέρχεται σε διάστημα 2-3 μηνών μετά την επέμβαση.

Η υποτροπή της ωλένιας νευρίτιδας στον αγκώνα δεν είναι πιθανή, υπό τη προυπόθεση ότι η ένδειξη της χειρουργικής θεραπείας υπήρξε σωστή και η χειρουργική τεχνική άρτια. Στις περιπτώσεις αυτές, η ύπαρξη συμφύσεων γύρω από το νεύρο απαιτεί αυξημένη χειρουργική εμπειρία, καθώς είναι πιθανόν να εφαρμοστούν εξειδικευμένες τεχνικές (νευρόλυση, κάλυψη του νεύρου με αγγειούμενο ιστό ή φλεβικό μόσχευμα κ.λ.π.).

Σε παραμελημένες καταστάσεις πιέσεως του νεύρου, η πλήρης επάνοδος της λειτουργίας δεν είναι πάντα εφικτή και είναι δυνατόν να παραμένει βαθμός αισθητικής και κινητικής ανεπάρκειας. Συμπληρωματικές επεμβάσεις, όπως είναι οι τενοντομεταφορές για την ενίσχυση της προσαγωγής του αντίχειρα, της απαγωγής του δείκτου και της παραμόρφωσης του μικρού και του παράμεσου δακτύλου, απαιτούνται για τη βελτίωση της τελικής εικόνας.

 

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Ν ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ

Share on facebook
Facebook
Share on google
Google+
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on pinterest
Pinterest