Έκτοπη Οστεοποίηση Αγκώνα

Έκτοπη Οστεοποίηση Αγκώνα

ΕΚΤΟΠΗ ΟΣΤΕΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΟΝ ΑΓΚΩΝΑ

(HETEROTOPIC OSSIFICATION OF THE ELBOW)

 

Με το όρο έκτοπη οστεοποίηση εννοούμε τη δημιουργία οστού σε περιοχή εκτός του σκελετικού συστήματος και εντοπίζεται κυρίως μεταξύ των μυών και του αρθρικού θυλάκου. Συνήθως είναι επακόλουθο τραύματος ή κατάγματος στη περιοχή, ή εγκεφαλικής κάκωσης και εγκεφαλικού επεισοδίου, καθώς και τραύματος της σπονδυλικής στήλης. Είναι επίσης πιθανόν να εμφανιστεί και μετά την εφαρμογή ολικής αρθροπλαστικής. Τα εγκαύματα αποτελούν άλλη μια συχνή αιτία εμφάνισης έκτοπης οστεοποίησης. Είναι δυνατόν να εμφανιστεί σε όλες τις μεγάλες αρθρώσεις, όπως είναι τι ισχίο, ο αγκώνας, το γόνατο, ο ώμος και άλλες. Στον αγκώνα η συχνότητα εμφάνισης είναι υψηλή και συχνά είναι επακόλουθο κατάγματος, ή/και εξαρθρήματος. Η εντόπιση στον αγκώνα είναι επίσης πρώτη κατά σειρά εμφάνισης μετά από εγκεφαλική κάκωση, ενώ στις κακώσεις της σπονδυλικής στήλης πρώτες σε συχνότητα εντοπίσεις είναι στο ισχίο και στο γόνατο. Η πραγματική αιτιολογία της δημιουργίας της έκτοπης οστεοποίησης δεν είναι γνωστή.

 

ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΔΙΑΓΝΩΣΗ

Η συνήθης εμφάνιση της παθολογίας είναι σταδιακά επιδεινούμενη δυσκαμψία στον αγκώνα. Τα συμπτώματα είναι πιθανόν να μιμούνται το Σύνδρομο Συμπαθητικής Αντανακλαστικής Αλγοδυστροφίας (Σύνθετο Σύνδρομο Περιοχικού Πόνου – CRPS), ενώ είναι δυνατόν να συνυπάρχει μικρή πυρετική κίνηση, ως επακόλουθο της φλεγμονώδους διεργασίας στη περιοχή. Στη ψηλάφηση διαπιστώνεται μικρή αύξηση της θερμοκρασίας, οίδημα και ευαισθησία στη κίνηση. Στις εκτεταμένες έκτοπες οστεοποιήσεις εμφανίζονται αλλοιώσεις στο δέρμα και παραμόρφωση της άρθρωσης. Συχνά συνδυάζεται με πίεση του ωλενίου νεύρου στον αγκώνα (ωλένια νευρίτιδα).

Ο απλός ακτινολογικός έλεγχος αναδεικνύει την έκτοπη δημιουργία του οστού στον αγκώνα, όμως στα πολύ αρχικά στάδια που δεν έχει ακόμα ωριμάσει ο οστίτης ιστός μπορεί να είναι φυσιολογικός και να δίδει θετική απεικόνιση 7-10 μέρες από την έναρξη της διεργασίας. Το υπερηχογράφημα, πιθανόν να είναι ευαίσθητο στη φάση αυτή της ωρίμανσης. Το σπινθηρογράφημα τριών φάσεων των οστών είναι εξέταση που χρησιμοποιήθηκε κατά κόρον στο παρελθόν για τη πρώιμη διάγνωση, είναι όμως θετικό σε άλλες παθολογίες, δυσκολεύοντας τελικά τη σωστή διάγνωση. Συμπληρωματικός αιματολογικός έλεγχος είναι χρήσιμος, ενώ η αξονική τομογραφία έχει θέση στον προεγχειρητικό σχεδιασμό της αφαίρεσης του έκτοπου οστού.

 

ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Η προφυλακτική θεραπεία συστήνεται στις περιπτώσεις με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης έκτοπης οστεοποίησης στον αγκώνα, αλλά και στις άλλες αρθρώσεις. Χορηγούνται μη αστεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα, κυρίως η ινδομεθακίνη, για χρονικό διάστημα 10 ημερών μέχρι και έξι εβδομάδες. Τα διφωσφωνικά, επίσης, έχουν προταθεί σαν προφυλακτική θεραπεία.

Η κύρια θεραπεία της έκτοπης οστεοποίησης είναι η χειρουργική αφαίρεση του έκτοπου οστού. Το ερώτημα που για πολλά χρόνια απασχολούσε τους Ορθοπαιδικούς Χειρουργούς, ήταν ο χρόνος εφαρμογής της χειρουργικής θεραπείας και πολλοί πίστευαν ότι πρέπει να περιμένουμε να ωριμάσει το οστούν, έχοντας σαν οδηγό το αρνητικό σπινθηρογράφημα των οστών. Σήμερα, αυτό δεν ακολουθείται από την πλειοψηφία των σύγχρονων Ιατρών και πιστεύεται ότι η  έγκαιρη κινητοποίηση της άρθρωσης προλαμβάνει τις σοβαρές επιπτώσεις που προκαλεί η επί μακρόν χρόνο δυσκαμψία. Έτσι, χρονικά, μόλις γίνει αντιληπτή η έκτοπη οστεοποίηση και εφ΄ όσον προκαλεί λειτουργικό πρόβλημα στον ασθενή, η χειρουργική απελευθέρωση κρίνεται επιβεβλημένη. Η επέμβαση είναι σύνθετη, πρέπει να γίνει με κατά το δυνατόν ατραυματικό τρόπο, να προφυλαχθούν τα ευγενή μόρια της περιοχής και να διατηρηθεί η συνδεσμική σταθερότητα. Η αφαίρεση του έκτοπου οστού που εμποδίζει στη κίνηση πρέπει να είναι επαρκής και να επιτευχθεί διεγχειρητικά πλήρες εύρος της κίνησης. Μεγαλύτερου βαθμού έκτοπες οστεοποιήσεις στον αγκώνα είναι δυνατόν να απαιτήσουν τη τοποθέτηση εξωτερικής οστεοσύνθεσης (Distraction arthroplasty) για ένα διάστημα. Μετεγχειρητικά ακολουθείται πρόγραμμα άμεσης κινητοποίησης με φυσιοθεραπεία και χρήση ειδικών κηδεμόνων, ενώ η ενεργητική συμμετοχή του ασθενούς είναι πολύ σημαντική. Σε κάποιες περιπτώσεις, κυρίως υποτροπής της έκτοπου οστεοποίησης, προτείνεται και η προφυλακτική ακτινοβολία της περιοχής. Η πολυπλοκότητα της θεραπείας απαιτεί την εφαρμογή της από έμπειρους και εξειδικευμένους στον αγκώνα Χειρουργούς για το καλύτερο δυνατόν αποτέλεσμα. Η υποτροπή της έκτοπης οστεοποίησης στον αγκώνα, καίτοι δεν δύναται να αποκλεισθεί, δεν είναι συχνή.

 

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Ν ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ

 

 

Share on facebook
Facebook
Share on google
Google+
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on pinterest
Pinterest