Ολική Αρθροπλαστική Αγκώνα

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΤΟΥ ΑΓΚΩΝΑ
(TOTAL ELBOW ARΤΗROPLASTY)

Ο Αγκώνας είναι η περισσότερο σημαντική άρθρωση για την λειτουργία του Άνω Άκρου. Η επαρκής κάμψη του αγκώνα είναι απαραίτητη για τη λήψη της τροφής, που είναι η βασικότερη για την επιβίωση ανάγκη του ανθρώπου. Η έκταση του αγκώνα σε συνδυασμό με τις στροφικές κινήσεις του αντιβραχίου είναι απαραίτητες για την αναζήτηση της τροφής. Ταυτόχρονα η κίνηση του αγκώνα επιτρέπει τη προσέγγιση του χεριού και σε άλλα σημεία του σώματος, όπως είναι η κεφαλή ή ο ώμος και να έχει οποιαδήποτε θέση στο χώρο μακριά ή κοντά στο σώμα, διευκολύνοντας έτσι τις καθημερινές δραστηριότητες. Η δυσλειτουργία συνεπώς του αγκώνα οδηγεί σε μεγάλο βαθμό αναπηρίας στον άνθρωπο.
Για να είναι η άρθρωση του αγκώνα λειτουργική πρέπει να έχει ανώδυνη κίνηση, να έχει επαρκές εύρος κίνησης (κάμψη 130° ώστε να φθάνει το χέρι στο στόμα, έκταση υπολειπόμενη μέχρι 30° και πρηνισμό-υπτιασμό τουλάχιστον 120 μοίρες) και να είναι σταθερή κυρίως στις πλάγιες κινήσεις. Απαραίτητες προϋποθέσεις για τις απαιτήσεις αυτές είναι η ύπαρξη καλών αρθρικών επιφανειών με υγιή αρθρικό χόνδρο και καλή συνδεσμική σταθερότητα. Υπάρχουν, όμως, περιπτώσεις που έχουμε καταστροφή της άρθρωσης, την λεγόμενη αρθρίτιδα. Η πλέον συχνή αιτία εμφάνισης μιας αρθρίτιδας στο αγκώνα είναι μια συστηματική νόσος, όπως είναι η ρευματοειδής αρθρίτιδα. Επίσης συχνή είναι και η μετατραυματική αρθρίτιδα που είναι αποτέλεσμα κατάγματος του αγκώνα. Ένα ενδοαρθρικό κάταγμα που δεν ανατάχθηκε σωστά, οδηγεί στην διαταραχή της αρθρικής επαφής με αποτέλεσμα την γρήγορη καταστροφή του χόνδρου και της άρθρωσης. Η οστεοαρθρίτιδα που είναι μια εκφυλιστική νόσος, αποτέλεσμα φθοράς, εμφανίζεται συχνότερα στο γόνατο και το ισχίο, είναι δυνατόν όμως να εμφανιστεί και στον αγκώνα. Τέλος η σηπτική αρθρίτιδα, η ύπαρξη δηλαδή ενός μικροβίου στην άρθρωση, είναι δυνατόν να οδηγήσει σε καταστροφή της.
Παρόλο που η θεραπεία των αρθρίτιδων του αγκώνα πρέπει να είναι κατ΄αρχήν συντηρητική, προχωρημένου βαθμού αρθρικές βλάβες δεν είναι δυνατόν να αντιμετωπιστούν με άλλο τρόπο παρά μόνο με αντικατάσταση της άρθρωσης με Ολική Αρθροπλαστική.
Ιστορικά, οι αρθροπλαστικές του αγκώνα εφαρμόζονται για περισσότερα από 100 χρόνια και η εξέλιξή τους χωρίζεται σε 4 περιόδους. Στη πρώτη περίοδο (1887-1947) εφαρμοζόταν η αφαιρετική αρθροπλαστική, όπου απομακρύνονταν οι καταστραμμένες αρθρικές επιφάνειες και στη θέση τους παρεμβαλλόταν μαλακά μόριο, όπως είναι μύες, τένοντες, δέρμα ή άλλοι ιστοί. Προσέφεραν ανώδυνη κίνηση, αλλά ο αγκώνας ήταν εξαιρετικά ασταθής. Στη δεύτερη περίοδο (1947-1970) ξεκίνησε η ουσιαστική αντικατάσταση της άρθρωσης με μεταλλικές προθέσεις. Παρείχαν ικανοποιητική σταθερότητα αλλά παρουσίαζαν πολύ γρήγορη φθορά, με κυριότερο πρόβλημα την αδυναμία ενσωμάτωσης του μετάλλου με το οστούν. Η τρίτη περίοδος (1970-1975) χαρακτηρίζεται από την εμφάνιση του ακρυλικού τσιμέντου ως μέθοδος συγκρατήσεως της πρόθεσης με τα παρακείμενα οστά. Τέλος, η τέταρτη περίοδος είναι αυτή που διανύουμε και έχουμε την εφαρμογή του πολυαιθυλενίου στη μια πλευρά της τεχνητής άρθρωσης καθώς προσφέρει χαμηλό βαθμό τριβής και μειωμένη φθορά.

ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΟΛΙΚΗΣ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗΣ ΤΟΥ ΑΓΚΩΝΑ
Η κύρια ένδειξη εφαρμογής ολικής αρθροπλαστικής στον αγκώνα είναι η σοβαρή αρθρίτιδα συστηματικής ή εκφυλιστικής αιτιολογίας που δεν ανταποκρίνεται στη συντηρητική θεραπεία. Τα τελευταία χρόνια εφαρμόζεται και σε σύνθετα κατάγματα του αγκώνα σε μεγάλης ηλικίας άτομα, όπου η κακή ποιότητα των οστών δεν επιτρέπει μια καλή οστεοσύνθεση και η συνεργασία του ασθενούς να εφαρμόσει ένα μακρό πρόγραμμα φυσικής αποκατάστασης κρίνεται ότι θα είναι ανεπαρκής. Άλλη ένδειξη είναι και η σοβαρού βαθμού μετατραυματική αρθρίτιδα, όπου δεν είναι εφικτή άλλη θεραπευτική προσέγγιση. Σε νέα και δραστήρια άτομα με μετατραυματική αρθρίτιδα του αγκώνα πρέπει να εφαρμόζεται πρώτα η αρθροπλαστική παρεμβολής /διατάσεως (Distraction Arthroplasty) καθώς σαφώς καλύτερα αποτελέσματα και με μεγάλη διάρκεια στο χρόνο.
Απόλυτη αντένδειξη αρθροπλαστικής του αγκώνα είναι η ύπαρξη ενεργούς φλεγμονής. Επίσης πρέπει να αποφεύγεται σε νέα άτομα υψηλών απαιτήσεων, καθώς θα υποστεί γρήγορα φθορά και η αναθεώρησή της έχει πολλές τεχνικές δυσκολίες και υψηλό ποσοστό επιπλοκών.

ΕΙΔΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΑΓΚΩΝΑ
Σήμερα έχουν καθιερωθεί δύο τύποι αρθροπλαστικών του αγκώνα. Οι ελεύθερες ή μη συνδεδεμένες (unconstrained) και οι μερικώς συνδεδεμένες (semiconstrained). Οι ελεύθερες αρθροπλαστικές έχουν το πλεονέκτημα της αφαίρεσης όσο το δυνατόν λιγότερου οστού για τη τοποθέτησή τους με αποτέλεσμα την ευκολότερη αντικατάστασή τους όταν αυτό χρειαστεί. Απαιτούν όμως την ύπαρξη ακέραιου συνδεσμικού και μυϊκού συστήματος για τη απρόσκοπτη λειτουργία τους. Οι μερικώς συνδεδεμένες προσφέρουν κάποιο βαθμό ελευθερίας παρέχοντας ταυτόχρονα σημαντική σταθερότητα. Η επιλογή της κατάλληλης πρόθεσης είναι συνάρτηση της υποκείμενης παθολογίας και των τοπικών συνθηκών.
Τα τελευταία χρόνια έχουν ανακαλυφθεί υλικά για τις ολικές αρθροπλαστικές που επιτυγχάνουν την ενσωμάτωσή τους με το υποκείμενο οστούν και δεν χρειάζεται η χρήση του ακριλικού τσιμέντου. Στον αγκώνα όμως δεν φαίνεται να έχουν το ίδιο καλό αποτέλεσμα και οι περισσότεροι χειρουργοί συνεχίζουν να χρησιμοποιούν το ακρυλικό τσιμέντο για την σταθεροποίηση της προθέσεως.

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ
Το κλινικό αποτέλεσμα μιας καλά εφαρμοσμένης ολικής αρθροπλαστικής του αγκώνα είναι συνήθως καλό. Ο ασθενής έχει μια χρήσιμη και ανώδυνη κίνηση μετά από ένα διάστημα συνήθως 3 μηνών. Έχει, όμως, σοβαρούς περιορισμούς στη χρήση του χεριού του. Δεν συνιστάται επαναλαμβανόμενες κινήσεις με ανύψωση βάρους μεγαλύτερο από ένα Kgr. Ανύψωση βάρους περισσότερο από 5 Kgr πρέπει να αποφεύγεται. Η στήριξη στα μπράτσα μιας καρέκλας για να σηκωθούμε επίσης δεν συνιστάται. Οι αθλητικές δραστηριότητες με χρήση των χεριών έχουν σαφή περιορισμό.
Ο ασθενής πρέπει να είναι ενημερωμένος για τους περιορισμούς αυτούς καθώς και το σχετικά μεγαλύτερο ποσοστό επιπλοκών σε σχέση με τις αρθροπλαστικές του ώμου, του ισχίου και του γόνατος. Παρόλα αυτά η εφαρμογή της στις περιπτώσεις που δεν υπάρχει άλλη λύση είναι επιβεβλημένη, καθώς ένας αγκώνας που πονά και δεν λειτουργεί αποτελεί για τον πάσχοντα μια σοβαρή αναπηρία.

Share on facebook
Facebook
Share on google
Google+
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on pinterest
Pinterest